ZAMAN YÖNETİMİNDE ÖZ-DİSİPLİN
EZGİ SANLI
Eğitim ve Gelişim Asistanı


İş ve özel hayatınızdaki dengeyi kurmakta zorlandığınızı hissediyor musunuz? Yapılması gerekenleri son dakikaya bıraktığınız hatta ekstra zaman istediğiniz oluyor mu? Çalışmalarınız sık sık kesintiye uğruyor mu? O halde doğru yerdesiniz. Merak etmeyin yalnız değilsiniz. Yılda binlerce kişi zaman yönetimi hakkında eğitim alıyor. Bu yazımızda zaman kavramı üzerinde duracak ve yaşadığınız bu kısır döngülerden nasıl çıkabileceğinize dair stratejilere yer veriyor olacağız. Zaman; olayların oluş ve akış sırasını belirleyen düzenli ve dönemsel gök olaylarını birim olarak kullanan sanal bir kavramdır. Hepimiz bazı aktiviteleri yaparken zaman hızla akıp geçerken bazı anlarda ise sanki saniyeler saatlere dönüşüyormuş gibi hissederiz. Her ne kadar günlük hayatın görece “somut” bir unsuru olsa da zaman aslında oldukça görecelidir. İşi başından aşkın bir kişiye 24 saat dahi yetmezken diğerleri için günün çoğu boş geçtiğinden o 24 saat onlar için bitmek bilmez. Zaman yönetimi ise zamanı farklı etkinlikler arasında nasıl böleceğinizi organize etme ve planlama sürecidir. Her şeyden önce zamanın akıntısında sürüklenmeyi bırakmamız gerekiyor. Bunun için de seçimlerimizi farkındalıklı bir şekilde yapmamız şart. Seçimlerimizi yönetebilmemiz için ise amaçlarımızı, tutkularımızı, neyi önceliklendirdiğimizi bilmemiz yani kısaca kendimizi tanıyor olmamız gerekiyor. Hayatımızda neleri ön plana çıkarmak, neleri daha fazla yapmak, nelere daha çok zaman ayırmak istediğimize karar verdikten sonra ise bu planlarımızı gerçekleştirmek için öz-denetim becerimizi geliştirmemiz gerekiyor. Bazı insanlar vardır ki her sabah kalkar sporunu yapar, çalıştığı zaman diliminden yüksek verim alır, kendini geliştirmek adına çeşitli kurslar alır, ailesi ve arkadaşlarıyla düzenli görüşür, çevresindeki dikkat dağıtıcıları kolaylıkla görmezden gelebilir. Kısacası planlar yapar ve bu planlara sadık kalır aslında. Çoğu zaman her birimiz hayatımıza dair bize iyi geleceğini düşündüğümüz yeni kararlar alırız fakat bunu hayata geçirmekte zorlanırız, öyle değil mi? Yıldız: 24 Nokta: 2 başında veya her pazar günü verdiğimiz sağlıklı beslenme ve spor yapma kararları buna en güzel örnektir. Bu kısım motivasyonla da oldukça ilgilidir elbette. Hayata geçirmeyi başarsak dahi asıl zorlandığımız şey aldığımız yeni kararları sürdürmek olur. Peki sürdürebilmemizi, devam edebilmemizi sağlayan nedir? Öz denetim ya da öz disiplin… Öz disiplin; fiziksel veya duygusal olarak nasıl hissettiğinizden bağımsız olarak kendinizi ileriye taşıma, motive kalma ve harekete geçme yeteneği olarak tanımlanır. Kendiniz için daha iyi olanın peşinden gitmeyi bilinçli olarak seçmek ve bunu dikkat dağınıklığı, yoğun çalışma hayatı veya elverişsiz ihtimaller gibi faktörlere rağmen yapabilmektir. Öz denetim becerisi canımız istemediğinde bile, en iyi hedeflerimizi gerçekleştirmemiz için bizim için bir itici güç görevi görür. Öz disiplin becerimiz yüksekse, uzun vadeli kazançların peşinden giderken çeldirici kısa vadeli zevkleri erteleyebilir veya bu yolda baş gösteren belli başlı rahatsızlıklara katlanabiliriz. Bu beceri bir kas gibidir: onu geliştirmek için ne kadar çok çalışırsanız, onu ne kadar aktif tutarsanız o kadar güçlenir. Öz-denetiminizi güçlendirmek için takip etmeniz gereken 5 adım: 1. Hedef Belirle: Bu kısımda hayatınızın hangi alanlarına daha fazla yoğunlaşmak istediğinizi belirleyin. İlk olarak küçük adımlarla başlamak, ulaşılabilir hedefler koymak önemlidir. Disiplininiz güçlendikçe odağınızı hayatınızın farklı alanlarına doğru genişletebilirsiniz. Belirlediğiniz hedeflerin ulaşabilir olması kadar spesifik ve çıktılarının ölçülebilir olmasına özen gösterin. 2. Motivasyonunu Keşfet: Belirlediğiniz hedefe ulaşmanın sizin için neden önemli olduğunu, başarmak istemenizin nedenlerini listeleyin. Bu hedefinizin hayat gayenizdeki anlamını keşfetmeye çalışın. Dışsal değil içsel odaklı nedenler bulun. 3. Engelleri Belirle: Hedefinize giden yolda karşılaşabileceğiniz olası engelleri saptayın ve her birinin üstesinden gelmek için stratejiler geliştirin. İnsanlar genelde bu basamağı atlama eğilimindedir. Sonrasında ise karşılaştıkları zorluklarla nasıl baş edeceklerini bilemez ve başarısız olurlar. Bu nedenle çıkabilecek ufak pürüzlerin bile farkında olmak ve onları aşabilmek adına hazırlık yapmak kritiktir. 4. Eski Alışkanlıkları Değiştir: Öz denetim geliştirirken kötü bir alışkanlığı kırmalı ve onu daha üretken olanla değiştirmelisiniz. Ancak, bu alışkanlık günün belirli bir saatine veya bir rutine bağlıysa onu kırmak boşluk yaratır. Bu nedenle alışkanlığı ortadan kaldırmak yeterli değildir aynı zamanda onun yerine koyabileceğiniz daha işlevsel bir şey bulmalısınız. 5. Gelişimini Takip Et: Öz disiplininiz üzerinde çalışırken, gelişip güçlendikçe nasıl hissettiğinize dikkat edin. Kendinizi daha özgür, mutlu, enerjik veya gururlu hissedebilirsiniz. Başarılarınız size ufak gelse dahi mutlaka kendinizi ödüllendirin. Öz-denetim beceriniz güçlenmeye başladıkça vaktinizi ve enerjinizi sizin için daha önemli olan aktivitelere harcamaya başlayacaksınız. Bu da kendinize olan güveniniz ve yeterliliklerinize olan inancınızı yükseltecek. İşte bu aşamadan itibaren zamanı etkin kullanabilmek adına geliştirilmiş olan birçok farklı tekniği deneyerek hangisinin size daha uygun olduğuna karar verebilirsiniz. Zira, öz disiplininizi güçlendirmeden bunları hayatınıza uygulama girişimleriniz hüsranla sonuçlanabilir. Dolayısıyla en temelde bu beceriyi yetkinlik havuzumuza eklemek ve yola öyle devam etmek akılcı bir yol olacaktır. Hem becerinizi geliştirirken hem de hayatınızın her alanında şu kuralları uygulamayı da ihmal etmeyin: · Büyük görevleri parçalara ayırarak küçük eylemlere dönüştürün. · Çevrenizdeki dikkat dağıtıcı unsurları olabildiğince ortadan kaldırın. · “Görev”ler yerine “hedef”lere odaklanın. Büyük resmi görmeye çalışın. · Büyük küçük fark etmeksizin her türlü başarınız için kendinizi şımartın. · İnsanlara gerektiğinde “hayır” demekten ve üretken olduğunuz zaman diliminde verimliliğinizi korumak adına kapınızı kapalı tutabileceğinizi unutmayın.