Kişilik Testleri

isanahtari.com

Özgeçmişiniz işe uygun, peki kişiliğiniz?

Başvuracağınız iş için saatlerce uğraşıp eksiksiz bir özgeçmiş hazırladınız. Zaten daha önceden mülakat tekniklerini de öğrenmiştiniz. Ne sorsalar verilebilecek en uygun yanıta dair cümleler aklınızdaydı. Peki, yeterli mi? Belki bir de kişiliğinizin işe uygun olup olmadığını bulmaya çalışacak “kişilik testlerine” hazır olmalısınız.

Türkiye’de özellikle 2001 yılından sonra kullanılmaya başlanan bu yöntemi uygulamayı tercih eden şirketlerin sayısı giderek artıyor. Amaç, işe alım yapılacak pozisyon için en uygun adayı yakalamak.
Elbette Türkiye’de hızla artan işsizlik oranının bu yöntemi tercih edilir kıldığını belirtmek gerek. Zira 3 ya da 4 kişinin işe alınacağı bir pozisyon için binlerce başvurunun yapıldığı bir gerçek. Böylesi bir durumda kişilik testi sonuçları uygun adayların özgeçmişlerini incelemek zaman açısından kârlı sayılıyor.

Psikolog Yusuf Karabulut, yöntemi tercih edenlerin sayısındaki artışın en büyük sebebini şöyle açıklıyor: “Hem işe yararlılığının artık gözlemlenebilen boyutlarda olması hem de iş yasalarının işverene getirdiği dolaylı maliyetler, yani uygun olmayan bir elemanı istihdam ettiğinizde ondan vazgeçmenizin eskiye göre zor olması... Bu da işe ilk alım esnasında işvereni daha dikkatli olmaya yönlendiriyor.”

Karabulut’a göre özellikle üretim ve satış-pazarlama pozisyonları için tercih edilen bu yöntemin işe girmek için çabalayan insanlara da yararı var. Karabulut, “Kişi kendisine uygun, gelişim gösterebileceği bir iş mi arıyor yoksa çok farklı bir alanda da haberi mi yok bunu öğreniyor. Yani daha yolun başında doğru alanlara yönlenme imkânı sağlanıyor” diyor.
Kişilik testleri işe alım sonrasında da zaman zaman devreye girebiliyor. Şirketler bu testleri hâlihazırda çalışanlar için kişisel gelişim ve eğitim amaçlı kullanabiliyor.

İşe Alımda Testler

 
Aday seçiminde kullanılan yazılı testler adayın yeteneklerinin, kişilik özelliklerinin, ilgi ve tercihlerinin ortaya çıkarılıp değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Amerika ve Avrupa'daki örneklerini incelediğimizde, özellikle mülakat sırasında sınırlı bilgi edinilebilen kişilik faktörlerini tespit etmeye yönelik bilgisayar destekli testlerin yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.

Ülkemizde personel seçiminde kullanılan testler ise çoğunlukla yabancı kaynaklı olup, toplumumuzun sosyo-kültürel farklılıkları gözetilmeden Türkçe'ye uyarlanmışlardır. Bu uyarlamalar çeviriden öteye gidememiş ve uygulanacak kitlenin kolaylıkla anlayacağı bir dil yapısı ortaya çıkarılamamıştır. 

İnsan kaynakları danışmanlığı yapan firmalar ve özel sektör kuruluşlarının insan kaynakları bölümleri, ülkemizin sosyo-kültürel koşullarına uyarlanmamış testleri bilinçsizce uygulamakta ve aday seçiminde yanlış kararlar vermektedirler. Sadece testler baz alınarak işe alım kararı verilmesi, firma ve aday açısından kısa ve uzun vadede oldukça sakıncalı sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu durumu önlemek için işe alım kararı aşamasında, testlerin çağdaş iş görüşmesi yöntemleri ile birleştirilmesi ve yalnızca adayın kişilik özelliklerini ortaya çıkarmak veya mülakat sırasında edinilen izlenimlerin doğrulanması amacı ile kullanılması tavsiye edilmektedir. Dolayısıyla, testlerin kullanımı hangi adayın seçilip seçilmeyeceği ile ilgili son kararın verilmesinde kesin belirleyici olmamalı, değerlendirme aşamasında, adaylar ile ilgili genel fikir veren bir araç olarak algılanmalıdır.
Personel seçiminde kullanılan testlerin sonuçlarının, endüstriyel tecrübesi olan uzman psikologlar tarafından değerlendirilmesi gereklidir. Bu sonuçların, adayın istihdam edileceği kuruluşun kurumsal kimliği ile doğru orantılı olarak firma içerisinden bir yönetici tarafından, ayrıca değerlendirilmesi zorunludur.

Kişilik testleri nasıl çalışır?
Kişilik testlerinin kullanımına dayalı işe alım süreci aşağıdaki aşamaları içerir:

""          


Kurum içinde ilgili pozisyonda çalışmakta olan ve performansı yüksek personele işe alım sürecinde kullanılacak kişilik testi uygulanarak bu pozisyonun gerektirdiği kişilik özelliklerinin bir profili çıkarılır. Bu profile İdeal Pozisyon Profili denmektedir. İş başvurusu yapmış kişilere de aynı kişilik testi uygulandıktan sonra, İdeal Pozisyon Profili ile adayların kişilik profilleri arasındaki benzerliği tespit etmek üzere Profil Eşleme Analizi yöntemi kullanılır. Bu şekilde, tamamen istatistik analiz yöntemlerine dayanılarak, bir pozisyonun gerektirdiği kişilik özellikleri ile adayların kişilik özellikleri arasındaki benzerlik tespit edilmiş olur. Elde edilmiş olan benzerlik katsayısı istatistiki açıdan yeterli düzeydeyse, aday mülakata davet edilir. İşe alım mülakatında, adayın eğitimi, tecrübesi, işten beklentileri ve kurumun adaydan beklentileri çerçevesinde adayla ilgili nihai karar verilir.

Bu şekilde, ilgili pozisyonun gereklilikleri ile adayın özellikleri arasındaki eşleştirmenin istatistik analiz yöntemlerine dayalı olarak yapılması, kişisel değer yargılarının etkisini minimum düzeye indirmektedir.

Kişilik testlerinden nasıl başarıyla çıkılır?
Şirketlerin uluslararası ortaklıklar oluşturmaya başlaması, görev tanımlarının değişmesine, yeni yeni pozisyonların doğmasına ve mülakat tekniklerinin gelişmesine neden oluyor. Bu bağlamda doğru işe doğru insanı bulmak zorlaştı. Şirketlerin eleman alımlarında başvurdukları yöntemlerden biri de kişilik testleri. Bu testler adı üstünde kişilik özelliklerinizi ve sizi motive edenlerin ne olduğunu ortaya koymak amacıyla yapılan testler. Kişilik testlerini aldatamazsınız ancak bu testlerden daha başarılı sonuçlar alabilirsiniz. İşte size birkaç taktik...

Stres yapmayın
Kişilik testleri işe alım sürecinin yalnızca bir parçası. Bu testler işe alım sürecinde kullanılan tek araç da değil. Yüz yüze yapılan görüşmelerde de test soruları kullanılabiliyor. Çünkü yöneticiler, işe ilgili ve yaptığı işten zevk alacak adayları tercih ediyorlar.

Dürüst olun
Bu testler sizin ne kadar iyi bir insan olduğunuzu değil, belli bir pozisyon için uygunluğunuzu ölçüyor, bunu unutmayın. Bunu yüz yüze yapılan bir mülakat gibi değerlendirin. İşverene kendinizi iyi göstermek için sizinle alakası olmayan şıkları işaretlemeyin. Sistemi yanlış cevaplarla kandırmayın. Çünkü bu testler, çoğunlukla çapraz sorularla zaten bu tür adayları tespit edebilmek için tasarlanır.


Geri dönüş isteyin

Şirketlerin İnsan Kaynakları yöneticileri yapılan kişilik testlerinin sonucuna sahip olacaktır. Mülakat sonrasında sonucu rica edebilirsiniz.

Başka bir pozisyon?
Eğer test sonucunda İK görevlisi istenilen pozisyona uygun olmadığınız kararına varırsa, şirkette kişilik özelliklerinize uygun başka bir pozisyon olup olmadığını nazikçe sormaktan çekinmeyin.